Eskişehir, hayatımın en güzel yıllarının geçtiği şehirdir. Yıllarca süren tahsil hayatım orada geçti, spora orada başladım ve gerçek bir sporcu oldum. Hekimlik hayatımın ilk basamağı olan tıp fakültesini oradayken girdiğim üniversite imtihanlarında kazandım ve 65 yıl sürecek olan meslek hayatıma ilk adımı o şehirde attım. Bir ömür sürecek dostlukları, o güzel arkadaşlıkları hep orada kurdum.
Bugün hâlâ sağlıklı bir insan olarak yaşayabiliyor, kitaplar ve makaleler yazabiliyorsam; bunu oradaki sporcu arkadaşlarıma, Eskişehir’in o dönem sunduğu spor olanaklarına ve zengin kültür ortamına borçluyum.
Benim Eskişehir’deki yaşantım; ortaokulun son sınıfını, liseyi ve olgunluk imtihanlarını kapsayan döneme denk gelir. O yıllarda erkek ve kız enstitüleri ile ticaret lisesi dışında şehirde tek bir lise vardı, o da Odunpazarı semtinde bulunan Eskişehir Lisesi’ydi.
Şehrin kültür ve sanat hayatı oldukça canlıydı. Biri Köprübaşı Meydanı'nda bulunan Asri Sinema, diğeri Porsuk Nehri bentlerinin bulunduğu çarşıya yakın konumdaki Yeni Sinema ve Çarşı Meydanı'ndaki Halkevi, başlıca kültür etkinlik merkezlerimizdi. İstasyon Caddesi ile Porsuk Nehri arasında yaz aylarında açık hava sineması olarak hizmet veren, zaman zaman operetlere ve çeşitli gösterilere ev sahipliği yapan bir mekân daha vardı. Buz revüleri, Zati Sungur’un meşhur illüzyon gösterileri ve misafir sanatçıların sahnelediği operetler burada izleyiciyle buluşurdu. O dönem yaşadığımız Göksu Apartmanı'nın bir cephesi bu sahneyi görüyordu. Porsuk sahilindeki köprünün hemen yanındaki zemin katta ise fasıl heyetinin ve saz sanatçılarının sahne aldığı bir başka yer daha vardı. Biz dördüncü kattaki balkonumuzdan tüm bu müzikli etkinlikleri keyifle seyredebiliyorduk. Keşke bugünün gençleri de o günlerin o samimi ve güzel ruhunu yaşayabilseydi...
Eskişehir sadece kültür sanatla değil; sanayisi ve fabrikalarıyla da Türkiye'nin dikkat çeken, önde gelen şehirlerinden biriydi. Demiryollarının ve lokomotiflerin ihtiyaçlarını karşılayan Cer Atölyeleri, gıda sanayisinin kalbi olan şeker ve un fabrikaları, havacılık sektörüne hizmet eden uçak bakım fabrikası ve inşaat sektörünü besleyen tuğla fabrikalarıyla tam bir üretim merkeziydi.
Şehrin spor kültürü de en az sanayisi kadar güçlüydü. O dönemin kısıtlı imkânlarına rağmen bakımsız stadyum, istasyon civarındaki demiryollarına ait kapalı spor salonu, Ordu Evi, tenis kortları ve şeker fabrikasının spor tesisleri özellikle biz gençlere rehberlik ediyordu. Eskişehir Demirspor ve Şekerspor'un yanı sıra sonradan kurulan Eskişehirspor, adeta İstanbul kulüplerine sporcu yetiştiren bir fabrika gibiydi. O zamanlar "benim-senin" ayrımı, bencil bir zihniyet yoktu; herkes elindeki mevcut olanakları gençlerle seve seve paylaşırdı. Hatta çarşı içindeki kaplıca hamamında bile yüzme öğrenen gençler vardı. Eskişehir, askeri havacılığın eğitim merkezi olduğu için Ordu Evi aracılığıyla kültür ve spor etkinliklerine büyük bir katkı sunuyordu. Porsuk Nehri ise hem kayıklarla gezilen bir eğlence yeri hem de "kik" adı verilen teknelerle kürek sporunun yapıldığı bir alandı. Nehir kıyısındaki onlarca kafe ve ağaçların altından uzanan yollar, halkın gece gündüz piyasa yaptığı, sosyalleştiği cıvıl cıvıl yerlerdi.
Bugün Eskişehir, Türkiye’nin ve hatta Avrupa’nın önde gelen modern şehirlerinden biri hâline geldiyse; bunda başta Belediye Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen olmak üzere belediyede emeği geçen tüm görevlilerin ve onları yüksek kültür seviyesiyle, vatan aşkıyla destekleyen Eskişehir halkının payı çok büyüktür.
Buraya sığdırmaya çalıştıklarım, ancak o günkü Eskişehir ile bugünkü seviyeyi bizzat karşılaştırabilen Eskişehirli aydınlar tarafından tam manasıyla anlatılabilir. Günübirlik seyahatlerimde bugünkü Eskişehir’e ne denli hayran kalsam da; anılarımdaki o eski zamanları, bugünkü muazzam değişimle kıyaslamak benim için kelimelerle ifade edilemeyecek kadar tarifsiz bir duygu...
Dr. Metin Tulga