Koca bir dönemi geride bırakıyoruz. Sabahın erken saatlerinde başlayan okul telaşları, sınav stresi, ödevler, projeler derken zil çalıyor ve çocuklarımız için yarıyıl tatili başlıyor. Bu dönem sadece çocuklar için değil, biz ebeveynler için de yorucu bir maratondu. Şimdi hem çocuklarımızın hem de bizim için "bir soluklanma" zamanı.
Ancak sömestr tatili yaklaşırken, ebeveynlerin zihninde iki büyük soru beliriyor:
- "Karnesi zayıf gelirse nasıl tepki vermeliyim?"
- "Tatili nasıl değerlendirmeliyiz; ders mi çalışmalı yoksa dinlenmeli mi?"
Gelin bu hafta, bu iki soruyu pedagojik bir pencereden, ama samimi bir dille ele alalım.
Düşük Notlu Karneye Sağlıklı Yaklaşım: "Sen Notundan Değerlisin"
Çocuk eve elinde karneyle geldiğinde, kalbi küt küt atar. Eğer notları düşükse, hissettiği ilk duygu genellikle "utanç" ve "ailesini hayal kırıklığına uğratma korkusu “dur. Böyle bir anda ebeveynin göstereceği tepki, çocuğun sadece o anını değil, tüm öğrenme hayatını etkiler.
Unutmayalım ki karne; çocuğun zekasının, kişiliğinin ya da ne kadar "iyi bir evlat" olduğunun belgesi değildir. Karne, sadece o dönemki akademik performansın ve hangi konularda desteğe ihtiyacı olduğunun bir özetidir.
Peki, Nasıl Davranmalıyız?
- Önce Sakinleşin, Sonra Konuşun: Eğer notlar sizi kızdırdıysa, o an konuşmayın. Öfkeyle söylenen "Zaten hiç çalışmadın!" cümlesi, çocuğun kulağını kapatmasına neden olur.
- Çabayı Takdir Edin: Notlar ne olursa olsun, çocuğunuz sabah erken kalktı, okula gitti, bir emek verdi. Önce bunu görün. "Bu dönem çok yoruldun, elinden geleni yapmaya çalıştın" demek, çocuğun savunma kalkanlarını indirir.
- Suçlamak Yerine Anlamaya Çalışın: "Neden zayıf aldın?" hesap soran bir tavırdır. Bunun yerine; "Matematik notun beklediğimizden düşük gelmiş. Sence nerede zorlandık? İkinci dönem bunu düzeltmek için sana nasıl destek olabilirim?" diye sormak çözüm odaklıdır.
Tatil Önerileri: "Bırakın Biraz Sıkılsınlar"
Gelelim ikinci soruya: Tatilde ne yapacağız? Birçok ebeveyn, sömestr tatilini "eksikleri kapatma kampı" olarak görüyor. Ancak gelişim psikolojisi bize şunu söyler: Öğrenmenin kalıcı olması için beynin dinlenmeye ihtiyacı vardır. Şarjı bitmiş bir telefonla nasıl arama yapamazsanız, zihinsel olarak tükenmiş bir çocuktan da verim alamazsınız.
Bu tatilde "test çözme rekorları" kırmayı değil, "anı biriktirmeyi" hedefleyin. İşte size birkaç öneri:
1. Teknolojisiz Aile Saatleri: Tüm ailenin telefonları bir kutuya koyduğu ve sadece birbirine odaklandığı saatler yapın. Kutu oyunları oynayın, eski fotoğraf albümlerine bakın. Çocuklar, pahalı tatilleri değil, anne-babasıyla yerde yuvarlanarak güldüğü anları hatırlar.
2. Bırakın Sıkılsınlar: Ebeveynler olarak çocuğun her anını planlama zorunluluğu hissediyoruz. Oysa "sıkılmak", yaratıcılığın anahtarıdır. Sıkılan çocuk kendi oyununu kurar, hayal gücünü çalıştırır. Bırakın bazen boş boş tavana baksın, bu da gelişimin bir parçasıdır.
3. Doğa En İyi Terapisttir: Hava soğuk da olsa, yağmurlu da olsa dışarı çıkın. Doğada yürümek, çocuğun okulda dört duvar arasında biriken stresini atması için en doğal ilaçtır.
4. Kitap Okumayı "Ödev" Değil "Keyif" Haline Getirin: "Oku şu kitabını!" demek yerine, siz de elinize kitabınızı/derginizi alın. Birlikte sıcak bir şeyler içerken yapılan okuma saati, çocuğa okuma kültürünü aşılar.
Son Söz: Tatil "Telafi" Değil, "Tazelenme" Zamanıdır
Sevgili anne babalar, ikinci dönem yine dersler, sınavlar ve koşturmacalarla geçecek. Ama bu 15 gün, çocuğunuzun çocukluğunu yaşaması, sizin de onunla bağınızı güçlendirmeniz için harika bir fırsat. Karnedeki notlar düzelir, eksik konular tamamlanır. Ama çocuğunuzun gözlerindeki "Annem/Babam beni her halimle seviyor" ışıltısı, onun hayat boyu en büyük gücü olacaktır.
Hepinize bol kahkahalı, bol dinlenmeli ve "sarılmalı" bir tatil diliyorum.
Unutmayın: Mutlu aile, mutlu çocuk; mutlu çocuk da mutlu toplum demektir.
Sevgiyle kalın,
Ebru Devrim SAYMAN Psikolojik Danışman | Çocuk Gelişim Uzmanı | Ebeveyn Danışmanı